2. Θεωρητικές Βάσεις της Ανατροφοδότησης

Η έννοια της ανατροφοδότησης στη μάθηση βασίζεται σε διάφορες θεωρητικές προσεγγίσεις, οι οποίες αναδεικνύουν τη σημασία της ως εργαλείου για γνωστική ανάπτυξη, αυτορρύθμιση, εσωτερική κινητοποίηση, και συναισθηματική ενίσχυση. Παρακάτω παρουσιάζονται οι βασικές θεωρητικές βάσεις που θεμελιώνουν την παιδαγωγική της ανατροφοδότησης.

2.1 Συμπεριφοριστική Προσέγγιση

Σύμφωνα με τον συμπεριφορισμό (Skinner, 1953), η ανατροφοδότηση λειτουργεί ως ενίσχυση (reinforcement) που προάγει ή αποτρέπει συγκεκριμένες συμπεριφορές. Η σωστή απάντηση επιβραβεύεται, ενισχύοντας την πιθανότητα επανάληψής της. Αν και αποτελεσματική σε βασικές δεξιότητες, η προσέγγιση αυτή θεωρείται περιοριστική για σύνθετες μαθησιακές διεργασίες.

2.2 Κοινωνικογνωστική Θεωρία (Bandura, 1986)

Ο Bandura εισάγει την έννοια της αυτο-αποτελεσματικότητας (self-efficacy). Η ανατροφοδότηση επηρεάζει το κατά πόσο ο μαθητής πιστεύει ότι μπορεί να τα καταφέρει. Η θετική, ενδυναμωτική ανατροφοδότηση μπορεί να ενισχύσει την εμπιστοσύνη του μαθητή και την ανθεκτικότητα σε αποτυχίες.

2.3 Θεωρία Αυτοκαθορισμού (Deci & Ryan, 1985)

Η θεωρία αυτή διακρίνει την εσωτερική και εξωτερική κινητοποίηση. Η ανατροφοδότηση που ενισχύει την αυτονομία, την αίσθηση επάρκειας και τη συναισθηματική σύνδεση, ενδυναμώνει την εσωτερική κινητοποίηση και οδηγεί σε βαθύτερη μάθηση.

2.4 Θεωρία Αυτορρυθμιζόμενης Μάθησης (Zimmerman, 2000)

Η αυτορρύθμιση περιλαμβάνει τρία στάδια:

1. Προσδιορισμός στόχων

2. Αυτοπαρακολούθηση

3. Αυτοαξιολόγηση και αναπροσαρμογή στρατηγικών

Η ανατροφοδότηση λειτουργεί ως κρίσιμος μηχανισμός υποστήριξης αυτής της πορείας, δίνοντας στον μαθητή τα δεδομένα που χρειάζεται για να αναστοχαστεί και να βελτιώσει την απόδοσή του.

 2.5 Κονστρουκτιβισμός και Μαθητοκεντρική Προσέγγιση

Η ανατροφοδότηση σε μαθητοκεντρικά περιβάλλοντα αποτελεί μέσο συν-οικοδόμησης της γνώσης. Η αλληλεπίδραση με τον/την εκπαιδευτικό και τους συμμαθητές υποστηρίζει τη μεταγνώση και την ενεργή συμμετοχή. Η έμφαση δεν δίνεται μόνο στο αποτέλεσμα, αλλά στη διαδικασία της σκέψης και της έκφρασης.

Δες το παρακάτω βίντεο διάρκειας 5 λεπτών πατώντας την εικόνα και στη συνέχεια κάνε την 1η εργασία της 1ης ΔΕ.

“John Hattie – Visible Learning: What is good feedback?”