Σκοπός του Μαθήματος
Το προσφερόμενο μάθημα έχει σκοπό τη διερεύνηση της λογοδοσίας στα Συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης στην Εκπαίδευση (AIED), με στόχο την κατανόηση της σημασίας της διαφάνειας, της επεξηγησιμότητας, της ηθικής χρήσης και της ενίσχυσης της εμπιστοσύνης των χρηστών.
Το μάθημα προσεγγίζει τη λογοδοσία ως βασικό πυλώνα για την υπεύθυνη ένταξη της ΤΝ στην εκπαιδευτική διαδικασία και αναδεικνύει τις θεωρητικές, ηθικές και νομικές παραμέτρους που τη συνοδεύουν. Παράλληλα, εξετάζει πρακτικές στρατηγικές σχεδιασμού και χρήσης AIED συστημάτων που ενισχύουν την υπευθυνότητα, την αξιοπιστία και την αποδοχή τους από την εκπαιδευτική κοινότητα.
Μέσα από σύντομα κείμενα, βίντεο, δραστηριότητες αναστοχασμού και συνεργατικές ασκήσεις, οι συμμετέχοντες θα έχουν τη δυνατότητα να αναπτύξουν κριτική σκέψη, δεοντολογική ευαισθησία και υπεύθυνη στάση απέναντι στην εκπαιδευτική τεχνητή νοημοσύνη.
Προσδοκώμενα Μαθησιακά Αποτελέσματα
Μέχρι το τέλος του μαθήματος, οι εκπαιδευόμενοι θα είναι σε θέση να:
👉 ΓΝΩΣΕΙΣ
- Ορίζουν τις έννοιες της λογοδοσίας, της διαφάνειας, της επεξηγησιμότητας και της εμπιστοσύνης στα AIED συστήματα.
- Περιγράφουν βασικά χαρακτηριστικά, αρχές και μηχανισμούς που διέπουν την υπεύθυνη χρήση της ΤΝ στην εκπαίδευση.
- Αναγνωρίζουν ηθικές προκλήσεις, νομικές ευθύνες και θεσμικές απαιτήσεις που αφορούν τη χρήση της ΤΝ στην εκπαιδευτική πράξη.
👉 ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ
- Εντοπίζουν και αξιολογούν στοιχεία λογοδοσίας σε υπάρχοντα ή υποθετικά συστήματα AIED.
- Αναλύουν κριτικά σενάρια εφαρμογής ΤΝ στην εκπαίδευση με βάση ηθικά και παιδαγωγικά κριτήρια.
- Προτείνουν τρόπους ενίσχυσης της διαφάνειας και της εμπιστοσύνης στα AIED συστήματα.
👉 ΣΤΑΣΕΙΣ
- Υιοθετούν υπεύθυνη και ηθική στάση απέναντι στη χρήση ΤΝ στην εκπαιδευτική διαδικασία.
- Εκφράζουν προβληματισμούς για την τεχνολογική αυθεντία και την υπερβολική εξάρτηση από αυτόματα συστήματα.
- Υποστηρίζουν την ανάγκη για επεξηγησιμότητα, ανθρώπινη εποπτεία και κοινωνικά δίκαιες εφαρμογές ΤΝ στην εκπαίδευση.
Δομή του Μαθήματος – Διδακτικές Ενότητες
Το μάθημα αποτελείται από τρεις βασικές θεματικές ενότητες και μία ενότητα σύνοψης:
🔹 1η Διδακτική Ενότητα
Η Λογοδοσία στα AIED Συστήματα: Έννοιες και Βασικές Αρχές
- Η λογοδοσία στα Συστήματα ΤΝ στην Εκπαίδευση
- Η λογοδοσία στην πράξη: από τη θεωρία στην εκπαιδευτική εμπειρία
🔹 2η Διδακτική Ενότητα
Διαφάνεια και Εμπιστοσύνη στα Συστήματα ΤΝ
- Τι σημαίνει διαφάνεια σε ένα AIED σύστημα
- Η έννοια της επεξηγησιμότητας
- Η εμπιστοσύνη των χρηστών
- Η σχέση μεταξύ των βασικών αρχών
🔹 3η Διδακτική Ενότητα
Ηθικές και Νομικές Προσεγγίσεις
- Ηθικά ζητήματα και αξίες στην AIED
- Νομική ευθύνη και προστασία προσωπικών δεδομένων
- Διεθνή ηθικά πλαίσια και κατευθυντήριες γραμμές (UNESCO, AI Act, OECD)
🔹 Σύνοψη
- Σύνοψη βασικών εννοιών και σχέσεων
- Βιβλιογραφικές αναφορές
Μαθησιακές Δραστηριότητες & Μέθοδοι
- Σύντομες παρουσιάσεις και εισαγωγικά βίντεο
- Forum συζητήσεων & σενάρια προβληματισμού
- Ατομικές δραστηριότητες
- Κουίζ αυτοαξιολόγησης
- Αναστοχαστικές ερωτήσεις
Έννοιες και Λέξεις-Κλειδιά
Λογοδοσία (Accountability), Διαφάνεια (Transparency), Επεξηγησιμότητα (Explainability), Εμπιστοσύνη (Trust), Ηθική Τεχνητής Νοημοσύνης (AI Ethics), Νομικό Πλαίσιο, Εκπαιδευτικά Συστήματα ΤΝ (AIED), Ανθρώπινη εποπτεία, Προστασία προσωπικών δεδομένων (GDPR), UNESCO, AI Act, OECD, Παιδαγωγική ευθύνη, Τεχνολογική αυθεντία, Εκπαιδευτική τεχνολογία.
Αξιολόγηση Μαθήματος
1. Ολοκλήρωση δραστηριοτήτων 40%
2. Τελική αξιολόγηση: 60%
