Συμπεράσματα

1. Εστιάζοντας  στις κοινωνικές επιπτώσεις του μοντέλου εξ αποστάσεως εκπαίδευσης και τι σχέσεις που δημιουργούνται μεταξύ των μαθητών της εικονικής τάξης, συνειδητοποιούμε ότι η επικοινωνία μέσω τηλεδιάσκεψης δεν μπορεί να αντικαταστήσει πλήρως την πραγματική επικοινωνία πρόσωπο με πρόσωπο. Η φάση της τηλεσυνεργασίας προσφέρει έντονη αλληλεπίδραση, η οποία βελτιώνει τις συνθήκες επικοινωνίας, αλλά δεν υποκαθιστά το αίσθημα προσωπικής και σωματικής επαφής μεταξύ των μαθητών της εικονικής τάξης.
2. Κατά τη διάρκεια των τηλεδιασκέψεων οι μαθητές εξοικειώνονται βήμα-βήμα με τον δάσκαλο που βλέπουν από τις τηλεοράσεις τους, αλλά ο εικονικός δάσκαλος δεν αντικαθιστά τον δικό τους δάσκαλο (της πραγματικής τάξης).
3. Τέλος, τα αποτελέσματα επιβεβαιώνουν ότι το παραδοσιακό σχολικό περιβάλλον (με τα παιχνίδια στην αυλή) αποτελεί παράγοντα σημαντικής σημασίας όσον αφορά την κοινωνικοποίηση των παιδιών ως απολύτως απαραίτητο συστατικό στοιχείο της καθημερινής σχολικής ζωής των μαθητών.
4. Η εξ αποστάσεως σχολική εκπαίδευση εφαρμόζεται με τρεις μορφές: Ως αυτοδύναμη, ως συμπληρωματική και ως μικτή . Με την εξέλιξη του Διαδικτύου και την ανάπτυξη του Web 2.0 έχουμε την είσοδο των εικονικών σχολείων στις Η.Π.Α., στον Καναδά, στην Αυστραλία και σε άλλες χώρες. Η μικτή μάθηση συνδυάζει την παραδοσιακή διδασκαλία με την εξ αποστάσεως διδασκαλία. Οι μαθητές που συμμετείχαν ήταν παιδιά που ζούσαν σε απομακρυσμένα χωριά της υπαίθρου σε διάφορες περιοχές όπως Κίνα, Μαλαισία, Καναδάς, Νέα Ζηλανδία, Ελλάδα. Υπήρχαν μεταξύ αυτών παιδιά με χαμηλές μαθησιακές επιδόσεις, παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες, αυτισμό και άλλα προβλήματα υγείας μεταξύ αυτών που λάμβαναν εξ αποστάσεως εκπαίδευση αλλά και «χαρισματικά» παιδιά που στην τυπική εκπαίδευση δεν έχουν τη δυνατότητα να καλύψουν τις μαθησιακές τους ανάγκες. Σημαντικός είναι ο ρόλος που καλούνται να αναλάβουν οι γονείς στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση. Επιβλέπουν τη μελέτη των παιδιών τους, βοηθούν κυρίως τα μικρότερα σε ηλικία παιδιά ή τους μαθητές ΑμεΑ, ενθαρρύνουν, παρακινούν, επικοινωνούν με τους εκπαιδευτικούς. Αρκετοί ήταν οι γονείς που ανησυχούσαν για το κατά πόσο είναι επαρκείς σε ό, τι κάνουν και επικοινωνούσαν τακτικά με τους εκπαιδευτικούς ζητώντας οδηγίες. Στην πλειοψηφία τους μαθητές και γονείς αξιολόγησαν θετικά τους εκπαιδευτικούς που συμμετείχαν στα προγράμματα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης. Η καθοριστική διαφορά εντοπίζεται στο γεγονός ότι στην Ελλάδα δεν έχει καθιερωθεί ακόμη επίσημα η εισαγωγή της σχολικής εξΑΕ.
5. Η εξ αποστάσεως σχολική εκπαίδευση στρατηγικά και πολιτικά μπορεί να είναι η λύση για σειρά προβλημάτων που αντιμετωπίζει η συμβατική σχολική εκπαίδευση.